📋 กฎหมายแรงงาน 2568

สิทธิ์การลาทุกประเภท
ตามกฎหมายแรงงาน

ลาป่วย ลาพักร้อน ลาคลอด ลากิจ ลาบวช — ได้กี่วัน ได้ค่าจ้างไหม ครบทุกคำถาม

📑 สารบัญ

  1. ลาป่วย — สิทธิ์และเงื่อนไข
  2. ลาพักร้อน/ลาประจำปี
  3. ลาคลอด
  4. ลากิจ
  5. ลาบวช
  6. ลาทหาร
  7. ลาเลือกตั้ง
  8. วันหยุดพักผ่อนประจำสัปดาห์
  9. วันหยุดตามประเพณี
  10. ตารางสรุปเปรียบเทียบ
  11. นายจ้างปฏิเสธการลา — ทำอย่างไร
  12. คำถามที่พบบ่อย
🤒1. ลาป่วย

สิทธิ์ที่ได้รับตามกฎหมาย

⚖️ มาตรา 32 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
วันลาสูงสุด
ไม่จำกัด
ได้รับค่าจ้าง
30 วัน/ปี
ใบรับรองแพทย์
เมื่อลา >3 วัน
นับเฉพาะ
วันทำงาน

พนักงานมีสิทธิ์ลาป่วยได้ตลอด แต่กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างเพียง 30 วันทำงานต่อปี หากป่วยเกินกว่านั้น ส่วนที่เกินจะไม่ได้รับค่าจ้าง (เว้นแต่บริษัทมีนโยบายดีกว่า)

สำคัญ: 30 วัน นับเฉพาะวันทำงาน ไม่รวมวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ วันหยุดนักขัตฤกษ์ หรือวันหยุดตามประเพณี

เงื่อนไขการลาป่วย

การลาป่วยต้องแจ้งนายจ้างทันทีหรือโดยเร็ว หากลาตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างมีสิทธิ์ขอใบรับรองแพทย์ได้ตามมาตรา 32 วรรค 2 ซึ่งหมายความว่าถ้าลาแค่ 1-2 วัน นายจ้างจะบังคับขอใบรับรองแพทย์ไม่ได้

💡 หากนายจ้างบังคับให้มีใบรับรองแพทย์ทุกครั้งที่ลาป่วยแม้แค่ 1 วัน อาจผิดกฎหมายได้ ตรวจสอบระเบียบของบริษัทให้ชัดเจนก่อน
🏖️2. ลาพักร้อน / ลาประจำปี

สิทธิ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย

⚖️ มาตรา 30 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
วันลาขั้นต่ำ
6 วัน/ปี
เงื่อนไข
ทำงานครบ 1 ปี
ค่าจ้าง
ได้รับเต็ม 100%
โอนสะสม
ขึ้นอยู่กับบริษัท

กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจัดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้พนักงานที่ทำงานครบ 1 ปี ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี โดยได้รับค่าจ้างในวันหยุดนั้นเต็มจำนวน

อย่างไรก็ตาม บริษัทหลายแห่งมีสิทธิ์ลาพักร้อนมากกว่านี้ เช่น 10, 12, 15 วัน/ปี ซึ่งถือเป็นสวัสดิการเพิ่มเติม ให้ตรวจสอบในสัญญาจ้างหรือระเบียบบริษัท

กรณีทำงานยังไม่ครบ 1 ปี: กฎหมายอนุญาตให้ลาพักร้อนตามสัดส่วนได้หากนายจ้างเห็นชอบ แต่ไม่บังคับ ขึ้นอยู่กับนโยบายบริษัท

วันหยุดพักร้อนสะสม

กรณีที่พนักงานยังไม่ได้ใช้วันหยุดพักร้อนทั้งหมดในปีนั้น กฎหมายไม่ได้บังคับให้สะสมข้ามปีได้ แต่หากบริษัทอนุญาตให้สะสมได้และระบุไว้ในสัญญา พนักงานมีสิทธิ์ใช้วันสะสมนั้น และเมื่อลาออก นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยวันพักร้อนที่ยังไม่ได้ใช้

🤱3. ลาคลอด

สิทธิ์การลาคลอดตามกฎหมาย

⚖️ มาตรา 41 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
วันลาทั้งหมด
98 วัน
ค่าจ้างจากนายจ้าง
45 วัน
ประกันสังคม
45 วัน (50%)
รวมวันหยุด
ใช่ รวมทุกวัน

ลูกจ้างหญิงมีสิทธิ์ลาคลอดครรภ์หนึ่งได้ไม่เกิน 98 วัน รวมวันหยุด โดยนับรวมวันก่อนและหลังคลอด

ค่าจ้างระหว่างลาคลอด:
• นายจ้างจ่าย: 45 วัน (100% ของค่าจ้าง)
• ประกันสังคมจ่าย: 45 วัน (50% ของค่าจ้าง สูงสุด 15,000 บาท/เดือน)
• รวม 90 วันที่ได้รับเงิน ส่วน 8 วันที่เหลือไม่ได้รับ (วันหยุดตามกฎหมาย)

เงื่อนไขรับสิทธิ์ประกันสังคมลาคลอด

เพื่อรับสิทธิ์ประกันสังคม 45 วัน ต้องส่งเงินสมทบประกันสังคมมาแล้ว ไม่น้อยกว่า 5 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนคลอด และยื่นเรื่องที่สำนักงานประกันสังคมภายใน 1 ปีหลังคลอด

กรณีลูกจ้างชาย กฎหมายแรงงานปัจจุบันยังไม่บังคับให้นายจ้างให้ลาเลี้ยงดูบุตร แต่บางบริษัทให้เป็นสวัสดิการพิเศษ 3-15 วัน

📝4. ลากิจ

ลากิจส่วนตัว — กฎหมายว่าอย่างไร?

กฎหมายบังคับ
ไม่มี
จำนวนวัน
แล้วแต่บริษัท
ค่าจ้าง
ขึ้นอยู่กับนโยบาย
มาตรฐานทั่วไป
3–5 วัน/ปี

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ไม่ได้กำหนดวันลากิจขั้นต่ำ ไว้ในกฎหมาย การลากิจจึงขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละบริษัท ซึ่งควรระบุไว้ในสัญญาจ้างหรือระเบียบบริษัท

บริษัทส่วนใหญ่กำหนดให้ลากิจได้ 3–5 วันต่อปี โดยบางแห่งจ่ายค่าจ้างเต็ม บางแห่งไม่จ่าย ควรตรวจสอบในระเบียบบริษัทของตนเอง

💡 หากบริษัทไม่มีนโยบายลากิจ พนักงานยังคงขอลาได้ แต่อาจต้องใช้วันพักร้อน หรือลาโดยไม่รับค่าจ้างแทน
🙏5. ลาบวช

ลาบวชตามธรรมเนียมไทย

กฎหมายบังคับ
ไม่มี
มาตรฐานทั่วไป
15–30 วัน
ค่าจ้าง
ขึ้นอยู่กับบริษัท
เอกสาร
หนังสือนิมนต์/ใบลา

กฎหมายแรงงานไทยไม่ได้บังคับให้นายจ้างให้ลาบวช แต่บริษัทขนาดใหญ่และหน่วยงานรัฐหลายแห่งมีนโยบายให้ลาบวชได้ 15–30 วัน บางแห่งได้รับค่าจ้างระหว่างลา

หากบริษัทไม่มีนโยบายลาบวช พนักงานสามารถยื่นขอลาโดยใช้วันพักร้อน หรือลาโดยไม่รับค่าจ้างได้ โดยต้องตกลงกับนายจ้างล่วงหน้า

🎖️6. ลาเพื่อตรวจเลือกทหาร

สิทธิ์ลาเพื่อรับราชการทหาร

⚖️ มาตรา 35 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน / พ.ร.บ.รับราชการทหาร
วันลาสูงสุด
ไม่เกิน 60 วัน/ปี
ค่าจ้าง
ได้รับเต็ม 60 วัน
เอกสาร
หมายเรียกทหาร

ลูกจ้างที่ถูกเรียกให้ไปเป็นทหารหรือตรวจเลือกทหาร มีสิทธิ์ลาได้ตลอดระยะเวลาที่ต้องไป โดยได้รับค่าจ้างระหว่างลาไม่เกิน 60 วันต่อปี ตามมาตรา 35 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน

🗳️7. ลาเพื่อใช้สิทธิ์เลือกตั้ง

สิทธิ์ลาเลือกตั้ง

ในวันเลือกตั้ง ลูกจ้างมีสิทธิ์ลาเพื่อไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งได้ โดยได้รับค่าจ้าง ตามพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

นายจ้างไม่มีสิทธิ์ปฏิเสธหรือตัดค่าจ้างสำหรับการลาไปเลือกตั้งในวันเลือกตั้งทั่วไป หากนายจ้างขัดขวางการใช้สิทธิ์นี้อาจมีโทษตามกฎหมาย

📅8. วันหยุดพักผ่อนประจำสัปดาห์
⚖️ มาตรา 28 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
วันหยุดขั้นต่ำ
1 วัน/สัปดาห์
ค่าจ้าง
ได้รับเต็ม
ห่างกันไม่เกิน
6 วันทำงาน

นายจ้างต้องให้วันหยุดประจำสัปดาห์ไม่น้อยกว่า 1 วันต่อสัปดาห์ โดยแต่ละวันห่างกันไม่เกิน 6 วัน หากทำงานในวันหยุดประจำสัปดาห์ ต้องได้รับค่าตอบแทนพิเศษ (OT) ตามกฎหมาย

🎉9. วันหยุดตามประเพณี
⚖️ มาตรา 29 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
วันหยุดขั้นต่ำ
13 วัน/ปี
รวมวันแรงงาน
ใช่
ค่าจ้าง
ได้รับเต็ม

นายจ้างต้องกำหนดวันหยุดตามประเพณีให้ลูกจ้างไม่น้อยกว่า 13 วันต่อปี รวมวันแรงงานแห่งชาติ (1 พฤษภาคม) หากวันหยุดตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์ นายจ้างต้องให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป

📊10. ตารางสรุปสิทธิ์การลาทั้งหมด
ประเภทการลาจำนวนวันได้ค่าจ้างกฎหมายอ้างอิง
ลาป่วยไม่จำกัด30 วัน/ปีม.32
ลาพักร้อน≥ 6 วัน/ปีเต็มจำนวนม.30
ลาคลอด98 วัน45 วัน (นายจ้าง) + 45 วัน (ประกัน)ม.41
ลากิจแล้วแต่บริษัทแล้วแต่บริษัท
ลาบวชแล้วแต่บริษัทแล้วแต่บริษัท
ลาทหารตามหมายเรียก≤ 60 วัน/ปีม.35
ลาเลือกตั้งวันเลือกตั้งเต็มจำนวนพ.ร.บ.เลือกตั้ง
วันหยุดประจำสัปดาห์≥ 1 วัน/สัปดาห์เต็มจำนวนม.28
วันหยุดตามประเพณี≥ 13 วัน/ปีเต็มจำนวนม.29
⚠️11. นายจ้างปฏิเสธการลา — ทำอย่างไร

หากนายจ้างปฏิเสธสิทธิ์การลาที่กฎหมายกำหนด เช่น ไม่อนุมัติลาป่วย ตัดค่าจ้างวันลาป่วย หรือไม่ให้ลาคลอด สามารถดำเนินการได้ดังนี้:

  1. รวบรวมหลักฐาน — เก็บข้อความ อีเมล หรือเอกสารที่แสดงว่านายจ้างปฏิเสธหรือตัดสิทธิ์
  2. แจ้งหน่วยงาน HR — ยื่นเรื่องร้องเรียนภายในองค์กรก่อนเป็นขั้นแรก
  3. ติดต่อสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — โทร 1546 หรือไปที่สำนักงานในพื้นที่
  4. ยื่นคำร้อง — กรอกแบบฟอร์มร้องเรียน พนักงานตรวจแรงงานจะเข้าตรวจสอบและสั่งการนายจ้างได้
  5. ฟ้องศาลแรงงาน — กรณีไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถยื่นฟ้องศาลแรงงานได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
📞 ถูกละเมิดสิทธิ์การลา ติดต่อได้เลย
12. คำถามที่พบบ่อย
ลาป่วยได้ไม่จำกัดจำนวนวัน แต่ได้รับค่าจ้างเพียง 30 วันทำงานต่อปีเท่านั้น ถ้าป่วยเกินกว่านั้น วันที่เกินจะไม่ได้รับค่าจ้าง (เว้นแต่บริษัทมีสวัสดิการเพิ่มเติม)
ไม่ได้ตามกฎหมาย นายจ้างมีสิทธิ์ขอใบรับรองแพทย์ได้เฉพาะเมื่อลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไปเท่านั้น หากลาแค่ 1-2 วัน นายจ้างจะบังคับขอใบรับรองแพทย์ไม่ได้
หากพนักงานลาออกหรือถูกเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยวันพักร้อนที่ยังไม่ได้ใช้ ในอัตราค่าจ้างปกติ เช่น เหลือพักร้อน 5 วัน นายจ้างต้องจ่าย 5 วันทำงานของค่าจ้าง
ต้องรับกลับ นายจ้างไม่มีสิทธิ์เลิกจ้างพนักงานหญิงเพราะเหตุลาคลอด ถือว่าผิดกฎหมายและมีโทษ หากถูกเลิกจ้างเพราะเหตุนี้ สามารถร้องเรียนได้ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โทร 1546
กฎหมายกำหนดว่าต้องทำงานครบ 1 ปีจึงมีสิทธิ์ลาพักร้อนอย่างน้อย 6 วัน อย่างไรก็ตาม บริษัทหลายแห่งอนุญาตให้ลาพักร้อนก่อนครบ 1 ปีตามสัดส่วน ให้ตรวจสอบระเบียบบริษัทของตนเอง
⚠️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อการศึกษาและเป็นแนวทางทั่วไป อ้างอิงจากพ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กรณีพิพาทแนะนำปรึกษาทนายความหรือสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน